Iedereen loopt tegen uitdagingen aan op het werk. Voor de een is dat stress, voor de ander zijn het lange dagen of lastige vergaderingen. Maar als je slechthorend bent, komt daar nog een extra laag bij: misverstanden, vermoeidheid door het constant moeten concentreren, of het gevoel dat je er niet helemaal bij hoort. Open zijn over je gehoorverlies kan spannend voelen – je maakt je immers kwetsbaar. Toch blijkt uit onderzoek dat juist deze kwetsbaarheid laten zien vaak leidt tot meer begrip en betere samenwerking. Ik vertel je er meer over in deze blog!
Waarom openheid helpt
Psychologische veiligheid is een term die veel onderzoekers gebruiken. Het betekent dat je je veilig voelt om eerlijk te zijn, vragen te stellen en fouten te maken zonder bang te hoeven zijn voor negatieve gevolgen. Harvard-professor Amy Edmondson heeft hier veel onderzoek naar gedaan. Werknemers die zich veilig voelen om hun kwetsbaarheid te tonen, blijken productiever, creatiever én gelukkiger.
Voor mensen met gehoorverlies betekent dit: als je eerlijk durft te zeggen wat je nodig hebt, vergroot je de kans dat je omgeving je begrijpt en ondersteunt. De meeste mensen die ik spreek als coach bij gehoorverlies gaan hierover. De angst op afwijzing is vaak groot. Toch helpt de ervaring dat openheid vaak voor meer rust op de werkvloer kan zorgen en het contact tussen collega´s kan versterken. Soms wordt de gedachten aan het vertellen zo groot dat het helpt om met kleinere stappen te kijken hoe je die openheid kunt creëren. Je leest deze hieronder.
Wat levert openheid op?
- Minder stress: Je hoeft niet meer te doen alsof je alles verstaat.
- Meer begrip: Collega’s weten dat ze bijvoorbeeld duidelijker moeten praten of vergaderingen moeten samenvatten.
- Betere samenwerking: Wanneer jij kunt aangeven wat wél werkt, wordt het voor je team makkelijker om je volledig te betrekken.
Tips om het bespreekbaar te maken
#1 Bereid je voor
Bedenk vooraf wat je wilt vertellen. Je hoeft niet je hele levensverhaal te delen; focus op wat je collega’s of werkgever kunnen doen om je te ondersteunen. Bijvoorbeeld: “Ik hoor moeilijk in rumoerige ruimtes. Zou het helpen als we vergaderingen in een rustigere kamer doen?”
#2 Kies het juiste moment
Een rustig gesprek onder vier ogen met je leidinggevende werkt vaak beter dan een snelle opmerking tussendoor. Zo kun je je verhaal rustig uitleggen. Ik ben zelf eerst in gesprek gegaan met mijn leidinggevende. Dat was ook logisch op dat moment want na mijn ooroperatie bleven we contact houden. We spraekn af dat ik het zelf in mijn team zou bespreken. Toen ik in mijn team iets ging vertellen over mijn gehoorverlies, heb ik dit (uiteindelijk!!) op de agenda had gezet. Ik merkte namelijk dat ik iedere vergadering dat ik het wilde bespreken, aan mijzelf merkte dat ik de andere agenda punten voorrang gaf, waardoor ik na een paar weken nog steeds niet verteld had wat er bij mij speelde.
#3 Gebruik ik-boodschappen
In plaats van: “Jij praat altijd te zacht”, zeg: “Ik merk dat ik je moeilijk versta als je zacht praat. Het helpt mij als je iets harder spreekt.” Ik heb vooral gehoorverlies op de lage tonen, dus mannelijke collega’s hoor ik minder goed. Ik leg dat er soms ook bij uit.
#4 Wees concreet
Vraag niet alleen om “meer rekening houden met mijn gehoorverlies”, maar geef praktische voorbeelden:
-
- Notulen of samenvattingen van vergaderingen
- Een vergaderlocatie met goede akoestiek
- Duidelijke gespreksregels, zoals één persoon tegelijk laten praten
#5 Benadruk dat het voor iedereen beter werkt
Veel oplossingen voor slechthorenden – zoals duidelijke structuur in een overleg of het gebruik van visuele hulpmiddelen – blijken óók prettig te zijn voor horende collega’s.
#6 Boeken
Er zijn diverse boeken over hoe om te gaan met gehoorverlies, je kunt een boek kopen voor jezelf of voor jouw collega. Het boek van Stan is een voorbeeld. Hier kun je het linkje vinden. (te koop bij o.a bol.com)
Wetenschappelijke onderbouwing
Onderzoek in de arbeidspsychologie laat zien dat werknemers die hun behoeften kenbaar maken, minder burn-outklachten ervaren en beter presteren. Daarnaast wijzen studies naar inclusieve werkplekken (o.a. McKinsey, 2020) uit dat diversiteit en open communicatie zorgen voor sterkere teams. Door jouw gehoorverlies bespreekbaar te maken, draag je dus ook bij aan een cultuur van openheid en samenwerking. Daarnaast kan het deuren openen die je wellicht zelf niet gezien had. Zo kreeg ik vanuit mijn werk een traject met een coach voor gehoorverlies aangeboden. Dit hielp mij echt om op een andere manier in mijn werk te komen staan. (lees hier meer over wat een coach kan betekenen)
Special POWERS!
Open zijn over je gehoorverlies voelt misschien kwetsbaar, en dat is het ook. Toch kan het je juist in jouw kracht zetten. Je geeft collega’s de kans om jou te begrijpen en samen oplossingen te vinden. En hoe meer jij je gehoord voelt, hoe beter je zelf ook kunt presteren en je goed kunt blijven voelen in je werk.